Temel serbest fon çeşitleri şunlardır: 

• Döviz serbest fonları
• Hisse senedi serbest fonları
• Katılım serbest fonları
• Kısa vadeli serbest fonlar
• Fon sepeti serbest fonları
• Diğer serbest fon türleri

Serbest fonlar daha esnek bir çerçevede yönetilir ve yatırımcılara klasik fonlara göre daha geniş bir alan sunar. Öne çıkan özellikleri şunlardır: 

• Esnek portföy yapısı
• Değerleme periyotlarında serbestlik
• Alternatif ücretlendirme modeli
• Performansa bağlı prim uygulaması

• Çeşitli yatırım stratejilerini uygulayabilme imkânı
• Geniş varlık gruplarına erişim
• Kaldıraç kullanma imkânı
• Portföyü hızlı biçimde yeniden yapılandırabilme
• Vergilendirme açısından kolaylık

Serbest fonlara yatırım yapabilmek için yatırımcının nitelikli yatırımcı statüsüne sahip olması gerekir. Belirlenen tutarın üzerinde nakit ve sermaye piyasası aracına sahip gerçek veya tüzel kişiler bu kapsamda değerlendirilir. Bunun yanında bankalar, portföy yönetim şirketleri, aracı kurumlar ve sigorta şirketleri de, artı özel bir şart aranmadan nitelikli yatırımcı olarak kabul edilir.

Serbest fon satın almak için seçilen banka veya aracı kurumda yatırım hesabı açılır ve nitelikli yatırımcı statüsü tanımlanır. Bu statü onaylandıktan sonra fonun satış prosedürüne göre alım talimatı verilir.

Serbest fon satışı, yatırım hesabı üzerinden geri alım talimatı verilerek yapılır. Satış emri, fonun aynı gün ya da bir sonraki değerleme tarihinde açıklanan geri alım fiyatı üzerinden işleme alınır.

Serbest fonlar yüksek getiri hedefi taşıyan ancak aynı ölçüde yüksek risk barındıran yatırım araçlarıdır. Kaldıraç kullanımı, fiyatlardaki küçük hareketlerin fon değerinde büyük dalgalanmalara yol açmasına neden olabilir ve olumsuz senaryolarda kayıpları artırabilir. Piyasa dalgalanmaları, likidite sıkışıklıkları ve portföy yöneticisinin hatalı kararları da fon performansını doğrudan etkileyebilir.