Sıkça Sorulan Sorular

Temel serbest fon çeşitleri şu şekilde sıralanabilir:

• Döviz Serbest Fonları

• Hisse Senedi Serbest Fonları

• Katılım Serbest Fonları

• Kısa Vadeli Serbest Fonlar

• Fon Sepeti Serbest Fonları

Serbest fonlar daha esnek prensiplerle yönetilir; yatırımcılara geleneksel fonlara oranla daha fazla hareket alanı tanır. Serbest fonların öne çıkan belli başlı özellikleri şunlardır:

• Esnek portföy kuralları

• Değerleme sıklığında serbestlik

• Ücretlendirme yapısı

• Performans primi

Serbest fonların belli başlı avantajları şu şekilde sıralanabilir:

• Strateji çeşitliliği

• Geniş varlık seçenekleri

• Kaldıraç imkanı

• Hızlı portföy değişimi

• Vergilendirme kolaylığı

Serbest fonlara yatırım yapabilmek için, nitelikli yatırımcı statüsüne sahip olmak gerekmektedir. Nakit ve sermaye piyasası araçları toplamı belirli bir tutarın üzerinde olan gerçek veya tüzel kişiler, nitelikli yatırımcı olarak kabul edilir. Bankalar, portföy yönetim şirketleri, aracı kurumlar ve sigorta şirketleri de nitelikli yatırımcı kabul edilir.

Serbest fon alımı yapabilmek için seçilen banka veya aracı kurumda bir yatırım hesabı açılır ve ardından nitelikli yatırımcı statüsü tanımlanır. Nitelikli yatırımcı statüsü tanımlandıktan sonra fonun satış kanalına göre alım emri verilir.

Serbest fon satış işlemi, yine yatırım hesabından verilecek geri alım talimatıyla yapılır. Satış emri, fonun aynı gün veya sonraki hesaplama tarihinde açıklanan geri alım fiyatı üzerinden işleme konur.

Serbest fonlar, yüksek getiri hedefi taşıyan, aynı zamanda yüksek risk barındıran araçlardır. Fon yönetiminde önemli bir rolü olan kaldıraç, fiyatlardaki küçük oynamaların fon değerinde büyük dalgalanmalara yol açmasına sebebiyet verebilir, ve olumsuz bir senaryoda kayıpları artırabilir. Piyasadaki dalgalanmalar, likidite problemleri, ve/veya portföy yöneticisinin yanlış pozisyonları da serbest fonun performansını doğrudan etkiler.

Para piyasası fonu portföyünde, çoğunlukla;

• Hazine bonoları, 

• Devlet iç borçlanma senetleri, 

• Banka ve finansman bonoları,

• Ters repo gibi ürünler bulunur. 

Bunlar, kısa vadeli yapıları ve düzenli faiz getirileri ile ön plana çıkar.

Para piyasası fonlarının öne çıkan özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

• Kısa vade odaklıdır

• Düşük volatilite (fiyat oynaklığı) hedefler

• Getirisi genelde mevduata yakındır

• Vergilendirme satış anında gerçekleşir

Para piyasası fonlarının, genel olarak şunlar gibi avantajları vardır:

• Yüksek likidite sağlar

• Düşük risklidir

• Nakit yönetimine yardımcı olur

• Piyasa erişimini kolaylaştırır

• Profesyonel yönetim avantajı sunar

• Şeffaflık ilkesiyle yönetilir

Para piyasası fonları, genellikle;

• Parayı kısa süre park etmek isteyenler,

• Vadeli mevduata alternatif arayanlar,

• Risk almak istemeyen yatırımcılar,

• Büyük tutarı kısa süre bekletecek olanlar (örneğin ev alımı öncesi) için uygun araçlardır.

Hayır. Bu fonlar, mevduat gibi sabit faiz vermez. Getiri, piyasa faiz oranlarına bağlı olarak günlük değişir. Ancak dalgalanma genellikle çok düşüktür.

Para piyasası fonu alım - satım işlemleri, yatırım fonu piyasasının açık olduğu gün ve saatlerde gerçekleştirilebilir. 

Satın alım için temel adımlar şunlardır:

• Yatırım Hesabı Açın

• Fon Seçin ve Alım Talimatı Verin
  

Alım talimatı verildikten sonra, yatırım hesabındaki nakit, talimatın iletildiği saate bağlı olarak gün sonunda hesaplanan fon birim pay fiyatı üzerinden fona dönüştürülür. İşlem sona erdiğinde, fon katılma payları yatırım hesabındaki varlıklar arasında görünür.

Para piyasası fonunuzu satmak için yatırım hesabınız üzerinden satış talimatı vermeniz yeterlidir. Satış işlemi tamamlandığında oluşan nakit bakiye, valör süresine bağlı olarak -ki bu süre genellikle kısa olur- yatırım hesabınızda kullanılabilir hale gelir. Satış sonrası kazanç üzerinden uygulanacak vergi kesintileri, yürürlükteki mevzuata ve fonun özelliklerine göre belirlenir. Uygulanacak kesintiler, satış işlemi sırasında hesaplanır. 

Para piyasası fonları hafta sonu işlem görmez; alım ve satım işlemleri genellikle yalnızca iş günlerinde yapılır. Ancak fon portföyünde yer alan kısa vadeli faiz getirileri günlük olarak hesaplandığı için bazı para piyasası fonlarında hafta sonu günleri de toplam getirinin içinde yer alabilir. Bu nedenle yatırımcılar hafta sonu işlem yapamasalar da fonun değeri pazartesi günü açıklanan fiyatına hafta sonu getirisi yansımış olabilir.

Para piyasası fonları, genellikle düşük riskli olarak değerlendirilir. Bununla birlikte, tabii ki bu fonlar da çeşitli risk unsurları barındırır: Örneğin portföyde yer alan ihraççıların ödeme güçlüğü yaşaması halinde kredi riski ortaya çıkabilir. Olağanüstü piyasa koşullarında, portföydeki araçların satılmasının güçleşmesiyle likidite riski de gündeme gelebilir. Bunların yanı sıra, fon yöneticisinin faiz görünümü, vade yapısı veya likidite koşullarını yanlış değerlendirmesi durumunda yönetim riski doğabilir.

Borçlanma Araçları Fonu, portföyünün büyük kısmını devlet tahvili, hazine bonosu, özel sektör tahvili ve kira sertifikası gibi sabit getirili menkul kıymetlere yatıran yatırım fonudur. Amaç, faiz geliri üzerinden düzenli getiri sağlamaktır. 

Borçlanma aracı fon çeşitleri, şu şekilde sıralanabilir:

• Kısa vadeli borçlanma araçları fonları

• Orta vadeli borçlanma araçları fonları

• Uzun vadeli borçlanma araçları fonları

• Kamu borçlanma ağırlıklı fonlar

• Şirket tahvili ve kredi odaklı fonlar

Kısa vadeli borçlanma araçları genellikle vadesi bir yıldan kısa olan menkul kıymetlerdir. Hazine bonosu ve kısa vadeli özel sektör tahvilleri bu gruba örnek verilebilir. Uzun vadeli borçlanma araçları ise vadesi bir yıldan daha uzun olan tahvil ve benzeri menkul kıymetlerden oluşur. Uzun vadeli araçlar genellikle faiz değişimlerinden daha fazla etkilenebilirken, kısa vadeli araçlar görece daha düşük fiyat dalgalanması gösterebilir.

Borçlanma araçları fonları, sabit getirili piyasalara erişimi kolaylaştırır, aynı zamanda yatırım sürecinde belli başlı yapısal avantajlar da sunar.

• Portföy çeşitlendirme,

• Profesyonel portföy yönetimi,

• Erişim ve işlem kolaylığı,

• Şeffaflık ve izlenebilirlik,

• Portföy planlamasına katkı,

• Küçük tutarla yatırıma başlayabilme…

Borçlanma araçları fonları;

• Mevduattan daha yüksek getiri hedefleyenler

• Orta risk alabilen yatırımcılar

• Faiz düşüş beklentisi olanlar

• Orta vadeli yatırım düşünen yatırımcılar için uygun seçeneklerdir.

Başta, almak istediğiniz fonu seçmeniz gerekir. Fon adları benzerlik gösterebildiği için fon kodunu ve fon türünü birlikte kontrol etmeniz önem taşır. Fonun ortalama vadesi ve ihraççı dağılımı gibi temel bilgileri, işlem ekranındaki özet alanında görebilirsiniz. Tutar ya da pay adedi girerek, fon alım talimatınızı iletebilirsiniz. 

Borçlanma araçları fonu satışı için önce satmak istediğiniz fonu ve satış miktarını belirlemeniz gerekmektedir. Nakit ihtiyacınıza göre, fonun tamamını satmayıp kısmi satış da yapabilirsiniz. Talimatı onaylamadan önce gerçekleşme günü bilgisini ve nakdin hesabınıza geçeceği tarihi kontrol etmeniz önemlidir.

Borçlanma Araçları Fonları düşük ile orta risk arasında kabul edilir. Hisse senedi fonlarına göre daha düşük risklidir; ancak para piyasası fonlarına göre daha fazla dalgalanma gösterebilir.

Riskin temel kaynakları şunlardır:

• Faiz Riski: Faiz oranları yükseldiğinde tahvil fiyatları düşer ve fon değeri gerileyebilir.

• Vade Riski: Uzun vadeli tahviller faiz değişimlerinden daha fazla etkilenir.

• Kredi Riski: Portföyde özel sektör tahvili varsa, ihraççı şirketin ödeme riski bulunur.
  

Özellikle faizlerin yükseldiği dönemlerde geçici zarar oluşabilir. Buna karşılık faizlerin düştüğü dönemlerde fonlar güçlü performans gösterebilir.

Hisse Senedi Fonu, portföyünün büyük kısmını borsada işlem gören şirket hisselerine yatıran yatırım fonudur. Amaç, uzun vadede sermaye kazancı elde etmektir.

Hisse senedi formlarının öne çıkan özellikleri:

• Portföyünün büyük kısmı borsada işlem gören hisse senetlerinden oluşur,

• Yüksek risk – yüksek getiri potansiyeli taşır,

• Fon değeri günlük olarak piyasa hareketlerine göre değişir,

• Uzun vadeli yatırım için daha uygundur,

• Ana para garantisi yoktur,

• Faiz oranları, ekonomik gelişmeler ve şirket performansından etkilenir,

• Temettü gelirleri fon değerine yansır,

• Profesyonel fon yöneticileri tarafından aktif veya pasif stratejiyle yönetilir.

Hisse senedi fonlarının avantajları, şu şekilde sıralanabilir:

• Uzun vadede yüksek getiri potansiyeli sunar,

• Profesyonel portföy yöneticileri tarafından yönetilir,

• Birden fazla hisseye yatırım yaparak risk dağılımı sağlar,

• Düzenli birikime uygundur,

• Tek tek hisse seçme zorunluluğunu ortadan kaldırır,

• Temettü gelirlerinden dolaylı olarak faydalanma imkânı sunar,

• Küçük tutarlarla geniş bir hisse portföyüne yatırım yapılabilir,

• Enflasyona karşı uzun vadede koruma potansiyeli taşır,

• Vergilendirme satış anında otomatik yapılır, ek beyan gerektirmez.

• Uzun vadeli yatırım düşünenler (genellikle 3 yıl ve üzeri),

• Yüksek getiri hedefleyen yatırımcılar,

• Kısa vadeli dalgalanmalara karşı sabırlı olabilenler,

• Risk toleransı orta–yüksek seviyede olanlar,

• Enflasyonun üzerinde getiri arayanlar,

• Portföyünü çeşitlendirmek isteyenler,

• Profesyonel yönetimle hisse piyasasına yatırım yapmak isteyenler…

Hisse senedi fonu, banka veya aracı kurumların dijital işlem platformlarında yer alan yatırım fonları menüsü üzerinden alınabilir. Bu platformlar üzerinden, tercih ettiğiniz hisse senedi fonu için alım talimatı verebilirsiniz. Talimat sırasında belirteceğiniz tutar, gün sonunda hesaplanan birim pay fiyatı üzerinden pay adedine dönüştürülür. Gün sonu değerleme tamamlandığında, satın almış olduğunuz fon payları portföyünüze yansır.

Hisse senedi fonu satış talimatı, yine banka veya aracı kurum uygulamaları üzerinden verilir. Fon paylarının satış fiyatı, gün sonunda hesaplanan birim pay değeri üzerinden belli olur. Satış sonrası oluşan nakit tutar, fonun valör kuralına bağlı olarak yatırımcı hesabına yansır.

Yönetim ücreti, fonun profesyonel olarak yönetilmesi karşılığında alınan bedeldir- bu bedel, yatırımcıdan ayrıca tahsil edilmez; fonun toplam değeri üzerinden günlük olarak hesaplanır ve fon fiyatına yansıtılır. (Yatırımcıya yansıyan fon fiyatı, yönetim ücreti ve diğer giderler düşüldükten sonra net olarak açıklanır.) Hisse senedi fonlarında yönetim ücreti genellikle %1-3 aralığındadır.

Evet. Türkiye’de portföyünün en az %80’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan hisse senedi yoğun fonlarda bireysel yatırımcılar için stopaj oranı %0’dır. Başka bir deyişle, yatırımcılar fon satışından elde ettikleri kazanç üzerinden stopaj ödemez. Ancak fon portföyü bu şartı sağlamıyorsa farklı stopaj oranları uygulanabilir.

Satış talimatı sonrası para genellikle T+2 valörle hesaba geçer. (Hisse senedi fonlarında satış talimatı verdiğiniz gün “T” olarak kabul edilir. Başka bir deyişle, para, genellikle T+2, yani 2 iş günü sonra hesabınıza geçer. Hafta sonu ve resmi tatiller bu süreye dahil edilmez.)

Evet. Hisse senedi fonları yüksek risk grubunda yer alır. Borsa dalgalandıkça fon değeri günlük olarak artabilir veya düşebilir; kısa vadede sert fiyat hareketleri görülebilir. Bununla birlikte, hisse senedi fonları, uzun vadede büyüme potansiyeli en yüksek fon türlerinden biridir.

Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF), büyüme potansiyeli olan girişimlere ve şirketlere yatırım yapan, uzun vadeli ve alternatif yatırım fonu türüdür. Genellikle halka açık olmayan şirketlere ortak olur.

Girişim sermayesi yatırım fonlarının öne çıkan özellikleri şunlardır:

• Süreli Yatırım Anlayışı

• Aktif Yönetim ve Mentorluk

• Likidite Kısıtı

• Halka Açık Olmayan Varlıklara Erişim

Girişim sermayesi yatırım fonları, geleneksel yatırım araçlarından daha farklı bir getiri ve risk profiline sahiptir. Bu fonların sunduğu temel avantajlar ise şunlardır:

• Yüksek Getiri Potansiyeli

• Profesyonel Yönetim Desteği

• Piyasadan Bağımsızlık

• Yenilikçi Sektörlere Erişim

Girişim sermayesi yatırım fonlarına erişim, belli başlı yasal düzenlemeler ve bu fonların içerdikleri yüksek risk düzeyi sebebiyle, belirli yatırımcı profilleriyle sınırlıdır. Bu fonlara yatırım yapabilen kişiler, belirli bir finansal varlık büyüklüğü ya da gelir seviyesini karşılayan, ve mevzuatta nitelikli yatırımcı olarak tanımlanan yatırımcılardır. Bununla amaç, yüksek risk içeren yatırımların, bu riskleri anlayabilecek finansal deneyim ve kapasiteye sahip kişiler tarafından tercih edilmesidir.

GSFY almak isteyen nitelikli yatırımcılar, portföy yönetim şirketleri ya da aracı kurumlar üzerinden fonun izahnamesini ve ihraç belgesini inceler. Başvuru aşamasında genellikle minimum yatırım tutarı gibi alt limitler bulunur. Fon yöneticisi ile sözleşme yaptıktan sonra, belirlenen tutar fona transfer edilir ve pay senetleri yatırımcı hesabına aktarılır.

Girişim sermayesi yatırım fonu satışları, fon tarafından belirlenen çıkış takvimi ve likidite planı doğrultusunda gerçekleşir. Bu fonlarda, diğer pek çok yatırım aracında olduğu gibi yatırımcılar istedikleri zaman satış emri veremez. Çıkışlar, genellikle fon süresinin sona ermesi ya da portföyde yer alan şirketlerin satışı gibi değer sağlayan belli başlı işlemlerin ardından mümkün olur. Ayrıca, ikincil piyasası bulunan fonların başka bir nitelikli yatırımcıya devredimesi de mümkündür. Bu işlem, portföy yönetim şirketinin onayıyla resmi hale gelir.

Girişim sermayesi yatırım fonlarında öne çıkan risk faktörlerinden bir tanesi likiditedir. Fon payları kısa vadede nakde çevrilemediğinden, yatırımcının sermayesini uzun süre fonda bekletmek zorunda kalabilir- bazı fonlarda bu süre 10 yıla kadar uzayabilir. Likidite riskine ek olarak, portföy şirketlerinin büyüme aşamasında olması; finansman, yönetim ya da rekabet koşulları sebebiyle hedefledikleri büyümeyi yakalayamama ihtimalini de beraberinde getirir. Özellikle de ekonomik durgunluk dönemlerinde çıkış imkanlarının azalması, yatırım süresini uzatabilir ve getiriyi kısıtlayabilir.

Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF), büyüme potansiyeli olan girişimlere ve şirketlere yatırım yapan, uzun vadeli ve alternatif yatırım fonu türüdür. Genellikle halka açık olmayan şirketlere ortak olur.

Girişim sermayesi yatırım fonlarının öne çıkan özellikleri şunlardır:

• Süreli Yatırım Anlayışı

• Aktif Yönetim ve Mentorluk

• Likidite Kısıtı

• Halka Açık Olmayan Varlıklara Erişim

Girişim sermayesi yatırım fonları, geleneksel yatırım araçlarından daha farklı bir getiri ve risk profiline sahiptir. Bu fonların sunduğu temel avantajlar ise şunlardır:

• Yüksek Getiri Potansiyeli

• Profesyonel Yönetim Desteği

• Piyasadan Bağımsızlık

• Yenilikçi Sektörlere Erişim

Girişim sermayesi yatırım fonlarına erişim, belli başlı yasal düzenlemeler ve bu fonların içerdikleri yüksek risk düzeyi sebebiyle, belirli yatırımcı profilleriyle sınırlıdır. Bu fonlara yatırım yapabilen kişiler, belirli bir finansal varlık büyüklüğü ya da gelir seviyesini karşılayan, ve mevzuatta nitelikli yatırımcı olarak tanımlanan yatırımcılardır. Bununla amaç, yüksek risk içeren yatırımların, bu riskleri anlayabilecek finansal deneyim ve kapasiteye sahip kişiler tarafından tercih edilmesidir.

GSFY almak isteyen nitelikli yatırımcılar, portföy yönetim şirketleri ya da aracı kurumlar üzerinden fonun izahnamesini ve ihraç belgesini inceler. Başvuru aşamasında genellikle minimum yatırım tutarı gibi alt limitler bulunur. Fon yöneticisi ile sözleşme yaptıktan sonra, belirlenen tutar fona transfer edilir ve pay senetleri yatırımcı hesabına aktarılır.

Girişim sermayesi yatırım fonu satışları, fon tarafından belirlenen çıkış takvimi ve likidite planı doğrultusunda gerçekleşir. Bu fonlarda, diğer pek çok yatırım aracında olduğu gibi yatırımcılar istedikleri zaman satış emri veremez. Çıkışlar, genellikle fon süresinin sona ermesi ya da portföyde yer alan şirketlerin satışı gibi değer sağlayan belli başlı işlemlerin ardından mümkün olur. Ayrıca, ikincil piyasası bulunan fonların başka bir nitelikli yatırımcıya devredimesi de mümkündür. Bu işlem, portföy yönetim şirketinin onayıyla resmi hale gelir.

Girişim sermayesi yatırım fonlarında öne çıkan risk faktörlerinden bir tanesi likiditedir. Fon payları kısa vadede nakde çevrilemediğinden, yatırımcının sermayesini uzun süre fonda bekletmek zorunda kalabilir- bazı fonlarda bu süre 10 yıla kadar uzayabilir. Likidite riskine ek olarak, portföy şirketlerinin büyüme aşamasında olması; finansman, yönetim ya da rekabet koşulları sebebiyle hedefledikleri büyümeyi yakalayamama ihtimalini de beraberinde getirir. Özellikle de ekonomik durgunluk dönemlerinde çıkış imkanlarının azalması, yatırım süresini uzatabilir ve getiriyi kısıtlayabilir.

Gayrimenkul Yatırım Fonu (GYF), konut, ofis, alışveriş merkezi, lojistik depo ve otel gibi çeşitli taşınmaz varlıklara yatırım yapan; yatırımcılara bu varlıklardan elde edilen kira gelirleri ile değer artışları üzerinden kâr elde etme imkânı sunan alternatif bir yatırım fonu tipidir. Bu yapı sayesinde yatırımcılar, doğrudan tapu edinmek yerine fon aracılığıyla gayrimenkul portföyüne ortak olur.

GYF’lerin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

• Değerleme yükümlülüğü: Fon portföyünde bulunan her gayrimenkul için en az yılda bir kez bağımsız bir değerleme raporu hazırlanır.

• Yatırım kısıtları: Fon yöneticileri yalnızca ilgili mevzuatın izin verdiği gayrimenkul türlerine ve gayrimenkule dayalı haklara yatırım yapabilir.

• Kâr dağıtımı uygulaması: Kira gelirleri ya da satıştan elde edilen kazançlar, belirlenen dönemlerde yatırımcılara dağıtılabilir.

• Denetim ve şeffaflık: Fonun finansal tabloları bağımsız denetim kuruluşları tarafından düzenli olarak denetlenir. Yatırımcılar, fonun performansını ve portföy içeriğini Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden takip edebilirler.

GYF’lerin öne çıkan avantajları şunlardır: 

• Profesyonel portföy yönetimi

• Büyük ölçekli yatırımlara erişim imkânı

• Görece likidite esnekliği

• Operasyonel süreçlerle uğraşmadan yatırım yapabilme

• Vergisel teşviklerden yararlanma imkânı

• Farklı varlıklara dağıtılmış risk yapısı

• Uzun vadeli yatırım planı olanlar

•  Kira geliri potansiyeli arayanlar

•  Mülk yönetimiyle doğrudan ilgilenmek istemeyenler

•  Portföyünü gayrimenkul yatırımlarıyla çeşitlendirmek isteyen yatırımcılar

Nitelikli yatırımcılar, tercih ettikleri portföy yönetim şirketi veya aracı kurum üzerinden GYF alım talebinde bulunabilir. İlk aşamada fonun izahnamesi incelenir ve gerekli sözleşmeler imzalanır. Pay alımları, fonun ilgili tarihteki net aktif değeri üzerinden gerçekleştirilir. Asgari yatırım tutarını sağlayan yatırımcılar fon portföyüne dahil edilir. Süreç tamamlandığında, fon payları Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından yatırımcı hesabına kaydedilir.

Yatırımcılar fondan çıkmak istediklerinde paylarını fona geri verebilir ya da varsa ikincil piyasada satışa çıkarabilir. Fona iade durumunda, paylar portföyün güncel piyasa değeri esas alınarak belirlenen fiyat üzerinden geri alınır. Nakit ödeme süreci ise fonun tasfiye ve ödeme esasları çerçevesinde yatırımcının hesabına yapılır.

Hemen her yatırım aracında olduğu gibi, GYF’ler de belirli riskler içerir. Taşınmaz değerlerinde gerileme yaşanması, kira gelirlerinin düşüşe geçmesi veya genel ekonomik durgunluk gibi gelişmeler fon performansını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca likidite imkânı sınırlı olabilir; bu nedenle kısa vadeli yatırım amacıyla tercih edilmesi uygun olmayabilir.

Fon sepeti fonu, farklı yatırım fonlarını bir araya getiren, yatırım stratejisini bu fonların dağılımı üzerinden kuran bir yatırım aracıdır. Yatırımcılar, fon sepeti fonu ile, tek bir fon payı satın alarak birden fazla fonun performansına katılmış olur.

Fon sepeti fonlarının temel özellikleri, şu şekilde sıralanabilir:

• Çift katmanlı yönetim modeli,

• Dolaylı varlık dağılımı,

• Profesyonel fon seçimi,

• Risk profiline göre çeşitlilik,

• Şeffaf raporlama.

Bir fon sepetindeki fon sayısı; izahnamede tanımlanan stratejiye ve hedeflenen risk düzeyine göre değişiklik gösterir. Bazı fon sepetleri 5 - 10 fon içerirken, diğerleri daha çeşitleme odaklı bir yaklaşımla 20 - 30 ve üzeri fon içerebilir. Fon sayısının yükselmesi veya azalması, tek başına daha başarılı bir yatırım anlamına gelmez.

Fon sepetlerinin temel avantajları, şunlardır:

• Profesyonel çeşitlendirme

• Erişilebilirlik

• Zaman tasarrufu

• Düzenli yeniden dengeleme

• Takip kolaylığı

• Stratejik esneklik

• Dengeli getiri yapısı

Fon sepetleri, bankalar ve aracı kurumların uygulamaları üzerinden satın alınabilir. Yatırımcı, tercih ettiği platform üzerinden fon kodunu girerek alım tutarını belirleyebilir. Alım emri, kesim saatine göre aynı günün ya da bir sonraki iş gününün fiyatından gerçekleşir.

Yatırımcılar, yine tercih ettikleri platform üzerinden paylarının tamamını veya bir kısmını, satış talimatı vererek nakde çevirebilir. Verilen satış talimatının hangi günkü fiyat üzerinden gerçekleşeceği fonun valör düzenine bağlıdır. Nakdin hesaba geçiş süresi ise genellikle birkaç iş gününü bulur.

Farklı fonlara dağıtılan bir portföy tekil riskleri sınırlayacağından, fon sepeti fonlarının risk seviyesi, tek bir varlığa yatırım yapan araçlara kıyasla daha dengeli olma eğilimindedir. Tabii ki bu durum riski tamamen ortadan kaldırmaz. Her yatırım aracı gibi fon sepetleri de bir miktar risk barındırır. Bu risk düzeyi, seçilen fonların niteliği ve güncel piyasa koşullarıyla birlikte ele alınır.

Katılım Fonu, faiz içermeyen finans prensiplerine uygun olarak yönetilen yatırım fonudur. Portföyünde kira sertifikaları (sukuk), katılım bankası hesapları ve faizsiz finans ilkelerine uygun hisse senetleri bulunur. 

Başlıca katılım fonu türleri şu şekilde sıralanabilir:

• Katılım Hisse Senedi Fonu

• Katılım Kira Sertifikası (Sukuk) Fonu

• Katılım Para Piyasası Fonu

• Katılım Karma Fonu

• Katılım Altın / Kıymetli Maden Fonu

Katılım fonlarının temel özellikleri, şunlardır:

• Faizsiz finans prensiplerine uygun olarak yönetilir,

• Faiz içeren enstrümanlara yatırım yapmaz,

• Getirisi sabit değildir, piyasa koşullarına göre değişir,

• Ana para garantisi yoktur,

• Profesyonel portföy yöneticileri tarafından yönetilir,

• Günlük olarak fon fiyatı açıklanır,

• Vergilendirme satış anında stopaj yoluyla yapılır,

• Risk seviyesi, fonun türüne göre değişir (hisse ağırlıklı fonlar daha risklidir).

Katılım esaslı para piyasası araçları, faiz içermeyen kısa vadeli finansal enstrümanlardan oluşur. Bu araçlar genellikle katılım bankası hesapları, kira sertifikaları (sukuk), emtia bazlı işlemler ve faizsiz finans prensiplerine uygun diğer kısa vadeli yatırım araçlarını kapsar. Bu sayede yatırımcılar faizsiz finans ilkelerine uygun şekilde kısa vadeli yatırım yapabilir.

Katılım endeksine dahil edilecek şirketler belirli finansal ve faaliyet kriterlerine göre değerlendirilir. Öncelikle şirket faaliyetlerinin katılım finans ilkelerine uygun olması gerekir. Alkol, kumar, faizli finans, tütün ve benzeri sektörlerde faaliyet gösteren şirketler endekse dahil edilmez. Ayrıca şirketlerin finansal yapısı da belirli oranlara göre incelenir ve faizli borç, faiz geliri gibi kriterler belirlenen sınırların altında olmalıdır. Bu değerlendirmeler sonucunda uygun bulunan şirket hisseleri katılım endeksine dahil edilir.

Katılım fonlarının yatırımcılara sunduğu avantajlar, şu şekilde sıralanabilir:

• Finansal araç seçimi,

• Profesyonel yönetim ve izleme,

• Risk profilinde seçenek çeşitliliği,

• Sürdürülebilir yatırımla kesişim…

Katılım hisse senedi fonlarında temettü gelirlerinin birikmesi durumunda, her üç ayda bir temettü ödemesi yapılması planlanmaktadır.

• Faizsiz yatırım yapmak isteyenler,

• Katılım finans prensiplerine uygun yatırım arayanlar,

• Portföyünü etik ve faizsiz ürünlerle çeşitlendirmek isteyenler,

• Orta ve uzun vadeli yatırım düşünenler…

Katılım payı fonu alabilmeniz için, banka veya aracı kurumlarda yatırım hesabı açmanız, ve açtığınız bu yatırım hesabınızda fon işlem yetkisinin tanımlı olması gerekir. İşlem ekranınızda yatırım fonunun risk seviyesi ve gider oranları gibi temel bilgileri görebilirsiniz. Yatırım hedeflerinizle uyumlu fon türünü seçtikten sonra alım emri verebilirsiniz.

Yatırım hesabınızda satmak istediğiniz fonu seçtikten sonra, satmak istediğiniz tutar veya adeti girebilirsiniz. Yatırım fonu satışı işleminde nakde dönüş süresi önemlidir. Satış kararı almadan önce fonun valör süresini ve kesim saatini kontrol etmeniz tavsiye edilir- tabii satıştan doğabilecek vergi ve masrafları da dikkate almalısınız. Satış emrinin hangi gün nakde dönüşeceğini fonun işlem kurallarına göz atarak öğrenebilir, satış talimatınızı kesim saatine uygun olacak biçimde zamanlayabilirsiniz.

Risk seviyesi, fonun türüne göre değişir.

• Kira sertifikası ağırlıklı fonlar genellikle düşük–orta risklidir.

• Hisse senedi içeren katılım fonları daha yüksek risk taşıyabilir.

Katılım fonlarında, ana para garantisi yoktur.