Başlıca serbest fon çeşitleri şunlardır: 

• Döviz serbest fonları
• Hisse senedi serbest fonları
• Katılım serbest fonları
• Kısa vadeli serbest fonlar
• Fon sepeti serbest fonları
• Diğer serbest fon türleri

Serbest fonlar esnek kurallar çerçevesinde yönetilir ve nitelikli yatırımcılara klasik fonlara göre daha geniş bir alan sunar. Öne çıkan özellikleri şunlardır: 

• Esnek portföy yapısı
• Değerleme dönemlerinde daha serbest uygulama imkânı
• Alternatif ücretlendirme modelleri
• Performansa bağlı prim sistemi

• Farklı yatırım stratejilerini uygulayabilme imkânı
• Geniş varlık gruplarına erişim
• Kaldıraç kullanma olanağı
• Portföyü hızlı biçimde yeniden şekillendirebilme
• Vergilendirme açısından pratik yapı

Serbest fonlara yatırım yapılabilmesi için yatırımcının nitelikli yatırımcı statüsünde olması gerekir. Belirlenen eşik tutarın üzerinde nakit ve sermaye piyasası aracına sahip olan gerçek ya da tüzel kişiler bu kapsamda değerlendirilir. Ayrıca bankalar, portföy yönetim şirketleri, aracı kurumlar ve sigorta şirketleri de nitelikli yatırımcı olarak kabul edilir.

Serbest fon satın almak için seçilen banka veya aracı kurumda yatırım hesabı açılır ve nitelikli yatırımcı statüsü tanımlanır. Bu statü onaylandıktan sonra, fonun satış esaslarına uygun şekilde alım talimatı verilir.

Serbest fon satışı, yatırım hesabı üzerinden geri alım talimatı ile gerçekleştirilir. Satış emri, fonun aynı gün ya da bir sonraki değerleme tarihinde ilan edilen geri alım fiyatı üzerinden işleme alınır.

Serbest fonlar yüksek getiri hedefi olan ancak aynı zamanda birçok alternatife kıyasla yüksek risk içeren yatırım araçlarıdır. Kaldıraç kullanımı, fiyatlardaki küçük değişimlerin fon değerinde ciddi dalgalanmalara yol açmasına neden olabilir ve olumsuz senaryolarda zararları büyütebilir. Piyasa dalgalanmaları, likidite sıkıntıları veya portföy yöneticisinin hatalı kararları da fon performansını doğrudan etkileyebilir.